Małe reaktory jądrowe – narzędzie dekarbonizacji ciepłownictwa | Expert Talks

Alice Neffe, Country Manager Steady Energy w rozmowie z Miroslawem Stefaniukiem przybliżyła technologię fińskiego startup’u, która ma pomóc w dekarbonizacji ciepłownictwa. Rozmowa odbyła się w strefie SPCC” Polish Nordic Meeting Point” podczas EEC2026.

Dyskusje na temat energii jądrowej koncentruje się na energii elektrycznej. Dla Steady Energy największą szansą związaną z energią jądrową jest coś znacznie prostszego niż produkcja energii elektrycznej –  wytwarzanie czystego i niezawodnego ciepła, ponieważ to właśnie ogrzewanie generuje aż 40% globalnego zapotrzebowania na energię. 

Alice Neffe, Country Manager Steady Energy w Polsce w rozmowie z Mirosławem Stefaniukiem, opowiedziała o założeniach fińskiego start-upu i roli, jaką nowa generacja małych reaktorów jądrowych (SMR) może odegrać w budowaniu zrównoważonego ciepłownictwa w miastach. 

W rozwiązaniu Steady Energy stosowany jest reaktor lekkowodny ciśnieniowy, ale innowacyjna jest nie tyle sama technologia, co jej zastosowanie – dostarczanie ciepła, a nie wytwarzania energii elektrycznej. 

W każdym reaktorze jądrowym najpierw powstaje ciepło, a dopiero w kolejnym kroku procesu dochodzi do produkcji prądu. Steady Energy zatrzymuje się na pierwszym etapie. 

Nakłady inwestycyjne w przypadku reaktorów atomowych są duże jednak skupienie się wyłącznie na wytwarzaniu ciepła sprawia, że konstrukcja reaktora jest prostsza, wydajniejsza i potencjalnie znacznie tańsza we wdrożeniu.   

Technologia jądrowa do produkcji ciepła ma niższe parametry zarówno jeśli chodzi o ciśnienie jak i temperaturę, jest bezpieczniejsza, a reaktor jest łatwiejszy i szybszy w budowie. Np. zbiornik może być cieńszy, co nie tylko obniża koszty, ale także poszerza bazę potencjalnych dostawców, którzy mają techniczne możliwości wyprodukowania instalacji. Nie ma też potrzeby instalowania konwencjonalnej instalacji z turbiną, co znacznie obniża koszty inwestycji. 

Zgodnie z modelowymi założeniami koszt  jednego reaktora o mocy 50 MGW termicznych wyniesie ok.  100 mln euro. 

Głównymi partnerami Steady Energy mają być  duże spółki krajowe, ale też lokalne, miejskie podmioty zarządzane przez samorząd. Odbiorcą może być również przemysł. Reaktor dostarcza ciepło w temperaturze do 120 st C, te stosunkowo niskie temperatury znajdują zastosowanie np. w przemyśle rolno-spożywczym: szklarniach, farmach drobiu, browarach, mleczarniach, czy zakładach odsalających wodę morską. 

W czerwcu 2025 roku STUK, fińska agencja rządowa odpowiedzialna za bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną przeprowadziła ocenę na poziomie koncepcyjnym rozwiązań projektowych w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i radiologicznego, reaktora Steady Energy i zaopiniowała go pozytywnie (STUK) W czerwcu tego roku, zakończył się proces międzynarodowej oceny koncepcji przez kilka europejskich odpowiedników STUK, m.in. Polską Agencję Atomową. Raport końcowy wskazuje, że regulatorzy dają zielone światło do dalszego rozwoju technologii. Państwowa Agencja Atomistyki zakończyła udział w międzynarodowym przeglądzie bezpieczeństwa projektu reaktora LDR-50. Gotowy raport dostępny jest na stronie Stornie PAA .

„Przewidujemy, że pierwsze komercyjne instalacje powstaną już na początku lat trzydziestych XXI w. SMR-y jako stabilne źródła ciepła to bardzo atrakcyjne rozwiązanie dla miast. Mogą zastąpić kotły węglowe i gazowe, i zdekarbonizować ciepłownictwo przy jednoczesnym obniżeniu kosztów. To także łatwiejsze zarządzanie ryzykiem finansowym dla ciepłowni, ponieważ koszty operacyjne w tym przypadku utrzymują się na bardzo stabilnym i przewidywalnym poziomie.” – zapewnia Alice Nefe.