Cyrkularność w praktyce. Rozwiązania IKEA | Expert Talks

Deklaracje o wprowadzaniu cyrkularności pojawiają się w komunikacji niemal każdej firmy produkcyjnej. Ale jak te hasła, przekuć na rzeczywiste rozwiązania? Marina Dubakina, CEO i CSO IKEA Retail Poland i Adam Bakuniewicz, Country Product Quality Manager w rozmowie z Marzeną Zahlin, prezes sekcji szwedzkiej SPCC, opowiedzieli o tym jak podejście do cyrkularności rozwijało się w IKEA przez lata i jak dziś przekłada się na rozwiązania dla klientów. 

W przypadku IKEA cyrkularność jest głęboko zakorzeniona w sposobie myślenia i wartościach, które są fundamentem marki. Ingvar Kamprad, założyciel IKEA był znany z bardzo pragmatycznego podejścia do biznesu, jak mawiał marnowanie zasobów to zbrodnia. Trudny, szwedzki klimat i niełatwe warunki życia społeczności, szczególnie na terenach wiejskich, uczyły rozsądku i ostrożności w dysponowaniu dostępnymi dobrami. Dzisiejsza „cyrkularność” była po prostu naturalnym sposobem życia: użyj ponownie, przerób, maksymalnie wykorzystaj. Z czasem zdroworozsądkowe podejście zaczerpnięte przez Kamprada z codziennego życia, zyskało strukturę i przekształciło się w strategię biznesową IKEA. 

Na tym fundamencie powstało demokratyczne wzornictwo, znak rozpoznawczy IKEA, Łączy ono pięć wymiarów: formę, funkcję, jakość, zrównoważony rozwój i dostępność, czyli niską cenę; zasada cyrkularnego projektowania  jest zaś podstawą filaru zrównoważonego rozwoju. 

Niewątpliwą przewagą IKEA, jak podkreśla Marina, jest kontrola firmy nad całym łańcuchem wartości:  „Sprzedajemy produkty, które sami projektujemy i produkujemy. To daje nam możliwość wprowadzenia właściwych rozwiązań już na samym początku procesu.” 

Oficjalne zasady cyrkularnego wzornictwa IKEA zostały zebrane i opublikowane po raz pierwszy w 2017 r. Projektant już na etapie koncepcyjnym uwzględnia cały cykl życia produktu dostosowując design i surowiec do cyrkularnych zasad: ponowne wykorzystanie, renowacja, regeneracja i recykling (reuse, refurbishment, remanufacturing, recycling).  Co to oznacza w praktyce? Np. uwzględnienie na etapie projektowania zmieniających się potrzeb klientów – modułowe meble, w których można dodać lub zamienić elementy posłużą dłużej, a produkty z łatwo wymienialnymi częściami chętnej oddamy do naprawy przedłużając ich życie. 

Czy cyrkularność jest więc modelem biznesowym zwiększającym zysk przedsiębiorstwa? Z pewnością nie wszystkie działania podejmowane w obszarze ESG od razu przekładają się na widoczne zyski. Jednak cyrkularność, jeśli nawet nie przynosi natychmiastowych zysków to obniża koszty, eliminując niepotrzebne wydatki, np. w obszarze zarządzania odpadami cyrkularne rozwiązania znacznie obniżają koszty operacyjne. W innych obszarach implementacja cyrkularnych rozwiązań może wiązać się z kosztownymi inwestycjami, ponieważ niektóre materiały są dużym wyzwanie w procesie recyklingu. Jednak w ostatecznym rozrachunku cyrkularność zawsze się opłaca.

Cyrkularność w IKEA to także praktyczne rozwiązania dla klientów. Meble, które choć niezniszczone trzeba wymienić, bo dziecko z nich wyrosło nie powinny stać się odpadem. Dzięki usłudze „Odzyskaj i Zyskaj” można zawieźć je do sklepu i odsprzedać IKEA. Nie każdy klient ma możliwość przywiezienia produktu do sklepu? Adam Bakuniewicz wskazuje, że takie osoby chętniej korzystają z platformy second-hand IKEA, tu łatwo i szybko można sprzedać niepotrzebne już wyposażenie i znaleźć w dobrej cenie to, czego właśnie potrzebujemy.  

Rosnąca świadomość ekologiczna klientów sprawia, że szukają trwalszych produktów, które można odnowić, odsprzedać lub naprawić. Jak to zmieni nasze domy? Marina jest przekonana, że cyrkularność będzie w nich bardziej widoczna, wnętrza będą bardziej plastyczne, łatwiejsze do przearanżowania. Jednak filary demokratycznego wzornictwa pozostaną aktualne. Forma, funkcja, jakość, zrównoważony rozwój i dostępność to ponadczasowa podstawa dobrze zaprojektowanych mebli i wnętrz.